Door de (maatschappelijke) meerwaarde te benoemen en te kwantificeren die je met het experiment wilt bereiken geef je het experiment een goede kans van slagen in termen van structurele verandering en duurzame verankering. Stakeholders (intern en extern) bind je met deze meerwaarde aan je experiment door ze uit te nodigen in een vroeg stadium mee te denken over die meerwaarde. De experimenten in het transitieprogramma hebben deze exercitie allemaal doorlopen aan de hand van het opstellen van een Maatschappelijke businesscase.

De maatschappelijke Business Case is geen transitiebegrip vanuit de theorie maar is ontwikkeld binnen het Transitieprogramma. Het instrument is in het verlengde van het transitiemonitoringsraamwerk ontstaan en speelt binnen het Transitieprogramma een belangrijke rol. De term, afgekort tot mBC is een instrument om de maatschappelijke meerwaarde van een experiment te onderbouwen. Het wordt ontwikkeld en geschreven door de experimentleiders en specialisten binnen de organisatie, zoals controllers en communicatiemedewerkers. Daarnaast worden belanghebbenden bij het experiment uitgenodigd om mee te denken over de meerwaarde. Hierdoor wordt het perspectief op een mogelijke toekomstige situatie waarin het experiment is uitgegroeid tot een volwaardig en duurzaam organisatie concept, zo goed mogelijk uitgewerkt.

De mBC wordt gebruikt om mensen te overtuigen, als concreet product dat een belangrijke rol speelt bij verdere onderhandelingen. Het helpt om de positie van experimenten scherp neer te zetten. Het geeft inzicht in het maatschappelijk rendement (de maatschappelijke kosten en baten), beschrijft helder de innovatie en brengt afhankelijkheden in kaart. De totstandkoming van een succesvolle mBC hangt nauw samen met de voortgang van het experiment. Daarmee wordt de mBC als instrument maar met name het proces waarin het tot stand komt gezien als een graadmeter voor de voortgang van het experiment: als het moeilijk is om de bijzonderheden van het toekomstige organisatiemodel te concretiseren, dan veronderstelt dit dat het experiment zelf ook nog onvoldoende uitgewerkt en gefocust is.